św. Jadwiga

Powrót

DZIEJE NASZEJ PARAFII - praca magisterska p. Jerzego Alaby /fragmenty/; SZCZECIN 2014

Powstanie i rozwój

 

            Mieszkańcami Białogardu po II wojnie światowej została ludność napływowa. W integracji tej nowej społeczności dużą rolę odegrał Kościół katolicki. Początkowo Białogard stanowił jedną parafię pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa.  Kościołem parafialnym był kościół pw. Narodzenia NMP. Na terenie parafii funkcjonowały jeszcze jednostki filialne: kościół pw. św. Jerzego (poświęcony 14.05.1947 r.), kaplica pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa (poświęcona 24.08.1921 r.), przy której mieściła się kancelaria i plebania ówczesnej parafii oraz kaplica w Domu Opieki Społecznej.

Kościół pod wezwaniem św. Jerzego do 1945 roku był użytkowany przez ewangelików. Od 1 stycznia 1971 r. kościół znajdował się we wspólnym władaniu parafii Kościoła rzymskokatolickiego w Białogardzie oraz Kościoła ewangelicko- augsburskiego. Decyzją wydaną przez Wydział do Spraw Wyznań (dalej WdSW) w Koszalinie działający przy Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej (dalej PWRN) z dniem 29 czerwca 1971 r. na parafię rzymskokatolicką w Białogardzie przeszła własność w postaci działki ziemi, wraz z budynkiem kościelnym, położonej przy ul. Świdwińskiej, z zastrzeżeniem, że Kościołowi ewangelicko-augsburskiemu przysługuje w tej świątyni  prawo do odprawiania dwóch nabożeństw w miesiącu[1].

Przyrost demograficzny i rosnąca liczba katolików wymagały zmian w strukturze parafialnej w Białogardzie (wg spisu ludności z 31 grudnia 1948 roku Białogard zamieszkiwało 12 336 osób, a wg spisu z 31 grudnia 1998 roku Białogard

zamieszkiwało 25 536 osób[2]). Zmiany te jednak nastąpiły dopiero po utworzeniu diecezji koszalińsko-kołobrzeskiej. 10 lipca 1973 r. Kuria Biskupia Diecezji Koszalińsko-Kołobrzeskiej wystosowała pismo do PWRN w Koszalinie, w którym powiadamiano o planach utworzenia parafii pw. św. Jerzego w Białogardzie przy ul. Świdwińskiej z części parafii pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa. Swoje stanowisko kuria biskupia uzasadniła dwoma argumentami: dzięki powstaniu nowych parafii wierni mają zapewnioną lepszą obsługę duszpasterską oraz tworzenie nowych parafii jest przewidziane w Kodeksie Prawa Kanonicznego, który jest respektowany przez władze PRL[3]. Odpowiedź PWRN w Koszalinie była odmowna. W piśmie z dnia 21 sierpnia 1973 r. stwierdzono, że projekt utworzenia drugiej parafii w Białogardzie jest nieuzasadniony, ponieważ: kaplica przy ul. Świdwińskiej jest zbyt mała do pełnienia roli kościoła i jest ona współużytkowana z Kościołem ewangelicko-augsburskim, ponadto brakuje odpowiedniego budynku przeznaczonego na cele plebanii[4]. Od tej decyzji kuria biskupia w Koszalinie odwołała się do Urzędu do Spraw Wyznań (dalej UdSW) w Warszawie pismem z dnia 30 sierpnia 1973 r. W piśmie odwoławczym kuria utrzymała swoje stanowisko dotyczące powołania drugiej parafii w Białogardzie, motywując to tym, że jest to konieczne  z powodów duszpasterskich, ze względu na dynamiczny przyrost liczby mieszkańców, z których większość deklaruje przynależność do Kościoła katolickiego. Istnienie drugiej parafii ułatwi pracę duszpasterską. Kuria ponadto uznała, że powody sprzeciwu Wydziału do Spraw Wyznań w Koszalinie są niewystarczające, gdyż powołanie nowej parafii nie naruszy istniejącego porządku w mieście, a kaplica i budynek plebanii byłyby wystarczające, pod względem wielkości, na jej potrzeby[5]. Odwołanie zostało odrzucone przez UdSW w Warszawie, który poparł stanowisko PWRN w Koszalinie[6].

            Ostatecznie 1 września 1974 roku erygowano przy kościele pod wezwaniem św. Jerzego – rektorat, częściowo samodzielną jednostkę, której administratorem został ks. Stanisław Chojnowski. W skład rektoratu wchodziły ulice: Chocimska, Chodkiewicza, Cicha, Dwudziestolecia PRL, Kisielice Duże, Kisielice Małe, Kolejowa, Kołobrzeska, Królowej Jadwigi, Łąkowa, 8-ego Marca, Miła, Osiedle Nowotki, Ogrodowa, Płowiecka, Rolna, Słoneczna, Szpitalna, Świdwińska, Wojska Polskiego, Zaułek Drzewny oraz miejscowości: Dębczyno, Gruszewo, Łęczno[7].

W rektoracie posługę pasterską pełnił ks. Stanisław Chojnowski, bez pomocy wikariusza. Ale na terenie wikarii parafialnej mieszkał jeszcze ksiądz Julian Zawadzki, który był kapelanem Sióstr Albertynek Posługujących Ubogim (siostry albertynki od 1954 roku prowadziły Dom Opieki w Zwinisławiu) i który wspierał działalność duszpasterską księdza rektora[8].

Po utworzeniu rektoratu pw. św. Jerzego należało zorganizować na jego terenie życie duszpasterskie i parafialne. Było to trudne wyzwanie biorąc pod uwagę okoliczności społeczno-polityczne. Obok różnych form pracy duszpasterskiej,  trzeba było zorganizować kancelarię, powołać grupy parafialne, przystosować kościoły (pw. św. Jerzego i pw. Matki Bożej Królowej Polski w Łęcznie) do sprawowania liturgii, rozpocząć remonty w świątyniach, a przede wszystkich stworzyć wśród wiernych poczucie przynależności do parafii i zintegrować ich. Na te wszystkie problemy zwrócił uwagę biskup pomocniczy w diecezji koszalińsko- kołobrzeskiej Tadeusz Werno, który w dniach 7-8 maja 1978 roku odbył tu wizytację pasterską, zgodnie z obowiązującym prawem kanonicznym. W dekrecie powizytacyjnym biskup T. Werno zwrócił uwagę na problemy młodej, kształtującej się wspólnoty parafialnej. Szczególnym problemem była filia w Łęcznie. Kościół tutaj wymagał gruntownego remontu, nie był jeszcze przystosowany do wymogów liturgii posoborowej, wśród mieszkańców wioski widać było brak tradycji katolickich, co przejawiało się. w lekceważeniu niedzielnej Mszy św. Kościół pw. św. Jerzego również wymagał remontu, nie było plebanii, brakowało salek katechetycznych. Ponadto należało również uzupełnić i w pełni wprowadzić księgi metrykalne: bierzmowania, chorych, I Komunii św. oraz kronikę parafii[9].

Jednym z podstawowych wymogów funkcjonowania samodzielnej jednostki administracyjnej w kościele jest prowadzenie kancelarii. Początkowo, z powodów  trudności lokalowych, na podstawie umowy z dnia 30 października 1974 r., zawartej pomiędzy  parafią pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa a rektoratem  pw. św. Jerzego, zatwierdzonej przez kurię biskupią w Koszalinie w dniu 28 listopada 1974 r., sprawy kancelaryjne prowadzone były właśnie przy parafii pw. NSPJ. Dopiero od 1 lipca 1976 r. uzyskał ks. rektor St. Chojnowski prawo do prowadzenia własnej kancelarii (w tym i ksiąg metrykalnych) na mocy dekretu wydanego przez biskupa diecezji koszalińsko-kołobrzeskiej z dnia 15 czerwca 1976 r.[10]

Rozwój miasta i ciągły wzrost liczby mieszkańców (w tym katolików) wymagał uporządkowania parafii białogardzkiej pod względem administracyjnym. W protokole wizytacyjnym z dnia 27 lutego 1978 r. (z wizytacji pasterskiej w rektoracie pw. św. Jerzego) w uwagach ksiądz wizytator zaznaczył, że w przypadku nie utworzenia osobnej placówki duszpasterskiej przy kaplicy pw. NSPJ, zaistnieje konieczność powiększenia pod względem terytorialnym na terenie Białogardu rektoratu oraz skierowania do pracy w tej placówce księdza wikariusza[11].

Biskup I. Jeż,  pomimo ciągłych trudności ze strony władz państwowych i wojewódzkich, w swojej działalności nieustannie powiększał sieć parafii i dekanatów w diecezji. Liczba dekanatów wzrosła od 16 (erygowanych w 1972 r.) do 19 (wg stanu z dnia 1 grudnia 1977 r.); następnie do 21 (wg stanu z dnia 31 stycznia 1982 r.) i wreszcie do 23 (wg stanu z dnia 30 grudnia 1987 r., wg stanu z dnia 15 stycznia 1993 r., wg stanu z dnia 1 października 1998 r.)[12]. Wzrastała też liczba parafii. W dekanacie białogardzkim liczba parafii powiększyła się następująco: z 7 (wg stanu z dnia 1 czerwca 1974 r.) wzrosła do 8 (wg stanu z dnia 1 grudnia 1977 r.); następnie do 9 (wg stanu z dnia 30 grudnia 1987 r.) i 13 (wg stanu z dnia 15 stycznia 1993 r., wg stanu z dnia 1 października 1998 r.)[13].

O utworzenie nowej parafii w Białogardzie pw. św. Jerzego władze diecezji rozpoczęły ponowie starania w 1980 r. W dniu 14 kwietnia 1980 r. Kuria Biskupia Koszalińsko-Kołobrzeska wystosowała pismo polecone do Wydziału do Spraw Wyznań w Urzędzie Wojewódzkim w Koszalinie, w którym nawiązuje  do  planów utworzenia parafii z dotychczasowego rektoratu pw. św. Jerzego w Białogardzie[14]. W odpowiedzi na to pismo Wydział do Spraw Wyznań w Urzędzie Wojewódzkim w Koszalinie wydał negatywną decyzję, nie zgadzając się na utworzenie parafii, uzasadniając to tym, że do nowej parafii przewidywane jest włączenie okolicznych wsi, co odbędzie się kosztem małych parafii wiejskich, jak np. Podwilcze[15]. Ponowne pismo, skierowane do WdSW w Urzędzie Wojewódzkim w Koszalinie, mówiące o planach utworzenia nowej parafii pw. św. Jadwigi przy kościele św. Jerzego w Białogardzie, Kuria Biskupia Koszalińsko-Kołobrzeska wystosowała w dniu 10 września 1981 r. Tym razem w uzasadnieniu powołania nowej parafii podano następujące argumenty:

- nowa parafia miała powstać przy kościele św. Jerzego z dotychczasowej wikarii parafialnej, która od dłuższego czasu ma własnego księdza;

- w związku z powstającym na terenie rektoratu nowego osiedla (przy ul. Kołobrzeskiej) planowana jest budowa drugiego kościoła;

- w związku z przygotowywaniem do wydania nowego schematyzmu władze diecezji chcą uporządkować sprawy administracyjne;

- tworzenie nowych parafii przewiduje Kodeks Prawa Kanonicznego, który uznawany jest przez Konstytucję PRL[16].

W odpowiedzi na to pismo WdSW zmienił swoją decyzję z dnia 12 maja 1980 r. i wyraził zgodę na utworzenie parafii rzymskokatolickiej pw. św. Jadwigi w Białogardzie na terenie istniejącego rektoratu pw. św. Jerzego[17].

            21 stycznia 1982 r. biskup I. Jeż ogłosił dekret erygujący parafię pw. św. Jadwigi Śląskiej[18] w Białogardzie. Parafia powstała z rektoratu pw. św. Jerzego i obejmowała ulice Białogardu oraz miejscowości przynależne do w/w placówki (ulice: Chocimska, Chodkiewicza, Cicha, Dwudziestolecia PRL, Kisielice Duże, Kisielice Małe, Kolejowa, Kołobrzeska, Królowej Jadwigi, Łąkowa, 8-ego Marca, Miła, Osiedle Nowotki, Ogrodowa, Płowiecka, Rolna, Słoneczna, Szpitalna, Świdwińska, Wojska Polskiego, Zaułek Drzewny oraz miejscowości: Dębczyno, Gruszewo i Łęczno). Kościołem parafialnym tymczasowo został kościół pw. św. Jerzego, do czasu wybudowania nowej świątyni parafialnej i plebanii. Kościół parafialny miał być pod wezwaniem św. Jadwigi. Tytuł ten przysługiwał całej parafii już od momentu jej utworzenia. Do parafii włączono również kościół filialny w Łęcznie pw. Matki Bożej Królowej Polski. Urząd parafialny i mieszkanie administratora parafii mieściły się tymczasowo przy ul. Wojska Polskiego 67/2. Do obowiązków parafii zaliczono: utrzymanie kościołów i innych obiektów sakralnych, a także personelu kościelnego. Ponadto parafia uzyskała prawo korzystania  z komunalnego cmentarza grzebalnego w Białogardzie. Proboszcz parafii uzyskał prawo posługiwania się pieczęcią z napisem: Parafia Rzym.-Kat. pw. św. Jadwigi w Białogardzie lub: Paroecia  Rom.-Cath. tit. S. Hedwigis in. Białogard. Proboszcz parafii miał być mianowany każdorazowo przez biskupa koszalińsko-kołobrzeskiego na podstawie przepisów prawa kanonicznego. Zaś uposażenie proboszcza miały stanowić ofiary za posługi duszpasterskie oraz inne dochody przysługujące mu na podstawie prawa powszechnego i zwyczajów diecezjalnych[19].

            Jednocześnie biskup I. Jeż ogłosił dekret o odłączeniu miejscowości Łęczno wraz z kościołem filialnym pw. Matki Bożej Królowej Polski od parafii pw. św. Marcina w  Podwilczu i przyłączenie jej  do parafii pw. św. Jadwigi w Białogardzie[20].

            Pierwszym proboszczem parafii pw. św. Jadwigi został jej dotychczasowy rektor  ks. Stanisław Chojnowski. Po erygowaniu parafii i nominacji na proboszcza ks. Chojnowski rozpoczął starania o budowę salki katechetycznej przy ul. Świdwińskiej, koło kościoła św. Jerzego oraz budowę kościoła parafialnego na Osiedlu Kołobrzeskim. 

Już w grudniu 1981 r., a więc jeszcze przed erygowaniem parafii pw. św. Jadwigi, ks. Chojnowski wystąpił z prośbą o włączenie do planu budowlanego na rok 1982 budowę salki katechetycznej przy ul. Świdwińskiej, usytuowanej koło kościoła pw. św. Jerzego. W dniu 16 marca 1982 r. Kuria Biskupia Koszalińsko- Kołobrzeska wydała pisemne upoważnienie dla ks. proboszcza St. Chojnowskiego do nabycia na rzecz parafii pw. św. Jadwigi działki przy ul. Świdwińskiej z przeznaczeniem na budowę punktu katechetycznego[21]. 26 maja 1982 r. proboszcz parafii pw. św. Jadwigi wystosował odpowiedni wniosek  i dokumenty do władz wojewódzkich, w tym do Wojewódzkiego Biura Planowania Przestrzennego, Architektury i Nadzoru Budowlanego w sprawie zatwierdzenia planu realizacyjnego i wydania pozwolenia na budowę domu katechetycznego. Wniosek został odrzucony ze względu na braki pod względem formalnym[22]. Po uzupełnieniu dokumentów Wojewódzkie Biuro Planowania Przestrzennego, Architektury i Nadzoru Budowlanego w Koszalinie w dniu 7 października wydało pozwolenie na budowę domu katechetycznego z częścią mieszkalną i garażami (bez ogrodzenia) przy ul. Świdwińskiej w Białogardzie, z obowiązkiem zaangażowania kierownika robót i inspektora nadzoru, prowadzenia dziennika budowy oraz przedłożenia w terminie do 30 grudnia 1982 r. projektu kolorystyki elewacji[23]. Oznaczało to rozpoczęcie budowy domu katechetycznego przy parafii wraz z salkami katechetycznymi, z kancelarią i z mieszkaniem dla duszpasterzy parafii. Budowa domu została zakończona w 1986 r. Obok części mieszkalnej, przeznaczonej na mieszkanie dla proboszcza i dwa mieszkania dla wikariuszy, w domu katechetycznym wybudowano dwie salki katechetyczne, pomieszczenie na kancelarię i bibliotekę parafialną. Pod względem prawnym działka ziemi wraz z domem katechetycznym przeszła na własność parafii z dniem 23 maja 1989 r., jednakże ostateczną decyzję  podjął wojewoda koszaliński dopiero 25 stycznia 1993 r. po rozpatrzeniu wniosku, jaki wystosowała parafia pw. św. Jadwigi, z dnia 28 grudnia 1992 r.[24]

Dużo trudniej przedstawiała się kwestia budowy kościoła parafialnego na Osiedlu Kołobrzeskim. Starania o zgodę na budowę rozpoczęto już w 1981 r., a więc tak jak w przypadku starań o zezwolenie na budowę salki katechetycznej, jeszcze przed erygowaniem parafii. 26 lutego 1982 r. ks. proboszcz Chojnowski wystąpił z prośbą do Wojewódzkiego Biura Planowania Przestrzennego, Architektury i Nadzoru Budowlanego w Koszalinie o wydanie informacji dotyczącej terenu na budowę kościoła i plebanii przy Osiedlu Kołobrzeskim w Białogardzie[25]. W odpowiedzi Wojewódzkie Biuro Planowania Przestrzennego wystosowało pismo do proboszcza 16 marca 1982 r. informując, że z taką prośbą powinna się zwrócić do nich Kuria Biskupia Koszalińsko-Kołobrzeska w terminie do 31 marca 1982 r.[26] Starania o pozwolenie na budowę kościoła parafialnego na Osiedlu Kołobrzeskim trwały kilka lat. Dopiero w 1987 roku wojewoda koszaliński, po rozmowach przeprowadzonych z biskupem I. Jeżem w styczniu i grudniu 1986 r., wstępnie wyraził zgodę na budowę kaplicy na w/w osiedlu. Miało to być rozwiązanie tymczasowe, w późniejszym czasie zbudowana kaplica miałaby być przekształcona na salkę katechetyczną. Podczas wspomnianych wyżej rozmów, między biskupem I. Jeżem a wojewodą koszalińskim, przyjęto też wstępne ustalenia w sprawie budowy kościoła parafialnego na Osiedlu Kołobrzeskim[27]. Ostatecznie wojewoda koszaliński wyraził zgodę na budowę kościoła parafialnego wraz z budynkami towarzyszącymi (tj. plebanią i pomieszczeniami katechetycznymi) w 1989 r., z zaznaczeniem, że ta inwestycja została dołączona do 5-letniego planu budownictwa województwa koszalińskiego na lata 1991-1995[28].

Budowa kościoła trwała w latach 1991-1995. Jednakże już w 1994 r. kościół został oddany do użytku. 16 października 1994 roku odbyło się uroczyste poświęcenie kościoła parafialnego pw. św. Jadwigi Śląskiej w Białogardzie. W ciągu następnych lat postępowały prace budowlane, m. in. w 2010 r. rozpoczęto budowę budynku socjalno-gospodarczego przy kościele.

Jednocześnie od momentu powstania parafii trwały prace remontowo- modernizacyjne w kościele pw. św. Jerzego i w kościele w Łęcznie pw. Matki Bożej Królowej Polski.

Parafia pw. św. Jadwigi od momentu powstania sukcesywnie się rozwija pod względem terytorialnym i ludnościowym. Ma to niewątpliwy związek z rozbudową osiedla przy ul. Kołobrzeskiej. Do parafii włączano powstające kolejne ulice na tym osiedlu. Ale nie tylko zwiększała się liczba ulic należących do parafii. Podejmowano również działania mające na celu korektę obszaru należącego do parafii. W 1994 roku proboszcz parafii pw. św. Michała Archanioła w Karlinie wystosował prośbę do kurii biskupiej o odłączenie od swojej parafii miejscowości Rościno i Trzebiele i przyłączenie ich do parafii pw. św. Jadwigi w Białogardzie. Ówczesny proboszcz parafii pw. św. Jadwigi ks. Tadeusz Wilk był przeciwny tej zmianie. Ksiądz proboszcz T. Wilk powołał się na trudności organizacyjne w sprawowaniu posługi duszpasterskiej w tych miejscowościach, ze względu na budowę kościoła parafialnego i organizowanie życia duszpasterskiego  na Osiedlu Kołobrzeskim. Kuria biskupia odrzuciła prośbę ks. proboszcza z Karlina[29].

Z kolei w 1998 r. ks. proboszcz T. Wilk wystąpił z prośbą do kurii biskupiej o odłączenie miejscowości Gruszewo z parafii pw. św. Jadwigi i przyłączenie jej do parafii pw. Matki Boskiej Częstochowskiej w Byszynie. Prośbę swoją ks. proboszcz motywował ograniczonymi możliwościami sprawowania opieki duszpasterskiej nad mieszkańcami Gruszewa. Opieka ta faktycznie sprowadzała się do sobotnio-wieczornej Mszy św. Natomiast katechizacją dzieci i młodzieży (a co za tym idzie i rodziców) zajmowała się głównie parafia w Byszynie,  a to z kolei powodowało, że mieszkańcy wioski byli bardziej związani z parafią w Byszynie. Ale i tym razem kuria biskupia nie zgodziła się na korektę granic parafii i odrzucono prośbę ks. proboszcza T. Wilka[30].

W 2001 roku unormowano do końca stan prawny parafii pw. św. Jadwigi. 29 sierpnia 2001 r. proboszcz parafii pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa w Białogardzie ks. Jan Gardulski na mocy aktu notarialnego przekazał, w formie darowizny, działki ziemi położonych w Białogardzie przy ul. Świdwińskiej oraz w Łęcznie. Na obydwu działkach stoją nieruchomości – są to budynki kościelne, których właścicielem formalnie była parafia pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa w Białogardzie. Ksiądz proboszcz J. Gardulski przekazał w imieniu parafii pw. NSPJ  darowiznę ks. proboszczowi T. Wilkowi, który reprezentował parafię pw. św. Jadwigi[31].

Według danych z 2009 roku pod względem terytorialnym do parafii pw. św. Jadwigi należały ulice: 8 Marca, Chocimska, Chodkiewicza, Cicha, Ciszewskiego, Drzymały (nr 29), Energetyków, Fabryczna, Kisielice Duże, Kisielice Małe, Kolejowa, Kołobrzeska, Koszalińska (nr 1,1A), Królowej Jadwigi, Kusocińskiego, Lelewela, Lipowa (nr 2), Łąkowa, Malinowa, Malinowskiego, Miła, Nadbrzeżna (dawniej 20-lecia PRL), Obryckiego, Ogrodowa, Olimpijska, Płowiecka, Polna, Rogowskiego, Rolna, Sidły, Sikorskiego (nr 3), Słoneczna, Stamma, Szpitalna, Świdwińska, Truskawkowa, Walasiewiczówny, Wileńska, Wiśniowa, Wodna, Wojska Polskiego, Zamkowa, Zaułek Drzewny, Zielona oraz miejscowości: Dębczyno, Gruszewo, Łęczno, Łęczenko, Żabiniec[32]. W porównaniu do stanu z 1974 r. (kiedy powstał rektorat pw. św. Jerzego) oraz z 1982 r. (kiedy powstała parafia pw. św. Jadwigi) liczba ulic przynależnych do parafii wzrosła z 21 do 42. Trzeba jednak zaznaczyć, że niektóre ulice należą do parafii częściowo. Natomiast wg ostatnich danych, które podaje Schematyzm Diecezji Koszalińsko-Kołobrzeskiej z 2012 r. pod względem terytorialnym parafia poszerzyła się o następujące ulice: św. Brata Alberta, Kasprowicza, Kaszubską, Komara, Konopackiej, Lelewela (nr 1,3,5,7), Przemysłową, Słowińską, Sportową, Wrocławską[33].

 

 

 



[1]Archiwum Parafii pw. św. Jadwigi (APJ), akta bez sygn., Decyzja WdSW w Koszalinie z 20 czerwca 1972 r., s. 1-2; Archiwum Państwowe Koszalin (APK), UW, WdSW 1/9, Parafia katolicka pw. św. Jadwigi w Białogardzie, Pismo UdSW w Warszawie do PWRN, WdSW w Koszalinie z 21 kwietnia 1972 r.; Tamże, Pismo Diecezji Pomorsko-Wielkopolskiej Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego do PWRN w Koszalinie z 10 maja 1972 r.

[2] S. Żurawski, Rozwój społeczno-gospodarczy Białogardu w latach 1945-1998, w: Białogard 1299-1999…, s. 156-157.

[3] APK, UW, WdSW 1/9, Parafia katolicka pw. św. Jadwigi w Białogardzie, Pismo Kurii Biskupiej Diecezji Koszalińsko-Kołobrzeskiej do PWRN w Koszalinie z 10 lipca 1973.

[4] Tamże, Pismo PWRN w Koszalinie do Kurii Biskupiej Diecezji Koszalińsko-Kołobrzeskiej z 21 sierpnia 1973 r.

[5] Tamże, Odwołanie Kurii Biskupiej Diecezji Koszalińsko-Kołobrzeskiej do UdSW w Warszawie z 30 sierpnia 1973 r.

[6] Tamże, Pismo PWRN w Koszalinie do UdSW w Warszawie z 5 września 1973 r.; Tamże,  Decyzja UdSW w Warszawie z 25 września 1973 r.

[7] Dekret erekcji parafii  pw. św. Jadwigi w Białogardzie, KKWD 9(1982), nr 7-8, s. 210.

[8] APJ, akta bez sygn., Dekret wizytacji pasterskiej  rektoratu pw. św. Jerzego w Białogardzie, Koszalin 20 kwietnia 1979 r., s. 1.

[9] Tamże, s. 1-3.

[10] APJ, akta bez sygn., Dekret Kurii Biskupiej, Koszalin 15 czerwca 1976 r.

[11] APJ, akta bez sygn., Protokół wizytacji pasterskiej, Białogard 27 lutego 1978 r., s. 3.

[12] L. Bończa-Bystrzycki, Dzieje Kościoła …,  s. 566, 572, 577, 584, 591; SDKK 1998, s. 88.

[13] L. Bończa-Bystrzycki, Dzieje Kościoła …, s. 566, 572, 577, 584, 591; SDKK 1998, s. 137; W styczniu 1999 r. od dekanatu Białogard odłączono cztery parafie i przyłączono je do nowo powstałego dekanatu  Gościno.

[14] Archiwum Kurii Biskupiej (dalej AKB), LB 17-3/80, Parafia pw. św. Jadwigi w Białogardzie, Pismo Kurii Biskupiej do WdSW w Koszalinie z 14 kwietnia 1980 r.

[15] APJ, akta bez sygn., Decyzja WdSW w Koszalinie  z 12 maja 1980 r.

[16] APK, UW, WdSW 1/63, Parafia katolicka pw. św. Jadwigi w Białogardzie, Pismo Kurii Biskupiej do WdSW w Koszalinie z 10 września 1981 r.

[17] APJ, akta bez sygn., Decyzja WdSW w Koszalinie z  października 1981 r.

[18] Św. Jadwiga Śląska - żyła w latach ok. 1178 (1180)-1243, pochodziła z Bawarii, żona śląskiego księcia Henryka I Brodatego i matka Henryka II Pobożnego, fundatorka kilku kościołów i klasztorów m.in. opactwa cyctersek w Trzebnicy, gdzie znajduje się obecnie ośrodek jej kultu,  wspierała rozwój kultury i religii, szerzyła kult św. Stanisława Biskupa, prowadziła szeroką działalność dobroczynną, po 19 latach małżeństwa, wraz z mężem, złożyli śluby czystości, zmarła 15 października 1243 r. w opinii świętości, kanonizowana w 1267 r., uznawana za patronkę Polski i Śląska, małżeństw i chrześcijańskich rodzin, w 1680 r. na prośbę Jana III Sobieskiego papież Innocenty XI rozszerzył kult Jadwigi na cały Kościół katolicki, w XX w. czczona jako patronka pojednania polsko-niemieckiego, jej postać jest przedstawiana w habicie cysterskim z kościołem w ręku i figurką Matki Bożej, boso lub z butem w drugiej  ręce.

[19] Dekret erekcji parafii  pw. św. Jadwigi w Białogardzie,  KKWD 9(1982), nr 7-8, s. 210-212.

[20] Tamże, s. 217-218.

[21] APJ, akta bez sygn., Upoważnienie Kurii Biskupiej dla ks. St. Chojnowskiego z 16 marca 1982 r.

[22]APJ, akta bez sygn., Decyzja Wojewódzkiego Biura Planowania Przestrzennego, Architektury i Nadzoru Budowlanego w Koszalinie z 27 września 1982 r.

[23]APJ, akta bez sygn., Decyzja Wojewódzkiego Biura Planowania Przestrzennego, Architektury i Nadzoru Budowlanego w Koszalinie z  7 października 1982 r.

[24]APJ, akta bez sygn., Decyzja Wojewody Koszalińskiego z 25 stycznia 1993 r.

[25]APJ, akta bez sygn., Prośba ks. St. Chojnowskiego do Wojewódzkiego Biura Planowania Przestrzennego, Architektury i Nadzoru Budowlanego w Koszalinie z 26 lutego 1982 r.

[26]APJ, akta bez sygn., Pismo Wojewódzkiego Biura Planowania Przestrzennego, Architektury i Nadzoru Budowlanego w Koszalinie z 16 marca 1982 r.

[27]APJ, akta bez sygn., Pismo Kurii Biskupiej do Wojewody Koszalińskiego z  28 stycznia 1987 r.

[28]APJ, akta bez sygn., Pismo Kurii Biskupiej do ks. St. Chojnowskiego z 16 grudnia 1989 r.

[29] APJ, akta bez sygn., Pismo ks. T. Wilka do Kurii Biskupiej z 11 sierpnia 1994 r.; Tamże, Pismo ks. T. Wilka do Kurii Biskupiej z 11 września 1994 r.

[30] APJ, akta bez sygn., Prośba ks. T. Wilka do biskupa M. Gołębiowskiego z  1 kwietnia 1998 r.; Tamże, Pismo Kurii Biskupiej do ks. T. Wilka z 16 kwietnia 1998 r.

[31] APJ, akta bez sygn., Akt Notarialny, Repertorium A nr 3431/2001 z 29 sierpnia 2001 r.

[32] APJ, akta bez sygn., Pismo ks. E. Kaczora  z 12 czerwca 2009 r. (brak danych odbiorcy).

[33] SDKK 2012, s. 103.

 

Powrót

Facebook